Nieuws

 
     

Het toekomstgesprek is in coronatijd actueler dan ooit

“Het gaat om uw vragen voordat u iets mankeert.” 

NUZO startte in 2019 samen met huisartsen, en andere zorg- en welzijnsverleners en ouderen het initiatief Dappere Dokters Dappere Ouderen. 

Aanleiding voor deze bijeenkomsten was dat ouderen aangeven dat zij onvoldoende ruimte ervaren om ‘zomaar’ (zonder iets te mankeren of ziek te zijn) een afspraak te maken bij de huisarts over het ouder worden. En huisartsen en andere zorgverleners geven aan graag met ouderen te willen spreken over optimale zorg en welbevinden in plaats van maximale zorg. De ouderen en partners in het Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen vinden het belangrijk om dit gesprek met elkaar en de huisarts en andere zorgverleners te voeren.   En noemen dit een toekomstgesprek.  Een toekomstgesprek dat in coronatijd actueler dan ooit bleek. 

De geplande bijeenkomsten vorig jaar en ook dit jaar laten helaas nog even op zich wachten.  Het liefst komen we toch in persoon bij elkaar. We hopen natuurlijk dat dit in de loop van dit jaar weer mogelijk is.  En zullen dan starten met bijeenkomsten in de stad Utrecht. 
Om dit toekomstgesprek onder uw aandacht te houden sprak Meta de Graaff, coördinator NUZO met Corrie Vroon,  lid van de NUZO Ouderendelegatie en wonend in Amersfoort en vervolgens met Hanneke Smits -Pelser, huisarts en Consulent Palliatieve Zorg bij de Julius Gezondheidscentra Leidsche Rijn.  

Waarom vinden zij beiden het voorbereiden op het ouder worden en in het bijzonder het voorbereiden op de vierde levensfase zo belangrijk?
 
Corrie Vroon, lid NUZO Ouderendelegatie
Hoe kan u de regie houden en weet uw huisarts wat voor u belangrijk is bij het ouder worden?  Wat is voor u belangrijk?
Het tijdig nadenken en bespreken met mijn huisarts en mijn kind over wat ik belangrijk vind bij het ouder worden, juist omdat ik dan praat over zaken waar je niet zo makkelijk met je omgeving over praat. Dat mijn dierbaren weten wat mijn behoeften en wensen zijn en dat er in mijn geest gehandeld wordt in wat voor mij belangrijk is. Dat geeft me rust: dat ik de dingen goed besproken en geregeld heb. 

Deelt u deze informatie over uzelf met anderen? 
Deze vraag wordt nogal eens weggestopt door ons als oudere zelf. Er zit een taboe op is mijn idee. Als ik dit aankaart bij andere ouderen 

Bent u een dappere oudere?
Ja ik wil wel waar ik verantwoordelijk voor ben of me verantwoordelijk voor voel ook die verantwoordelijkheid nemen.

Heeft u een dappere dokter?
Ja mijn huisarts is nog jong. Maar ik kan naast het praten over mijn acute kwalen, het hier en nu, ook met hem praten over mijn toekomst wanneer ik nog ouder word en er rafelranden zijn. Over als het allemaal wat minder goed gaat met mij. En wat ik dan belangrijk vind.  Als ik dat niet vertel en deel kan hij dit ook niet weten en gebruiken. Hij staat daarvoor open en luistert goed naar mij. Het gaat daarbij vind ik vooral om vertrouwen in elkaar. We zijn gelijkwaardig als mens. Alles gaat in overleg, en hij vraagt hoe ik over zaken denk, vraagt wat ik er van vind. Zo kan hij mij beter behandelen vanuit zijn kennis en denkt mee met mij, geeft me informatie of helpt me om aan informatie te komen,  en helpt me zo verder of verwijst me naar andere zorgverleners,  ook in ongemakkelijke zaken”. 

Waar kan NUZO de ouderen bij helpen, welke informatie is beschikbaar vanuit NUZO? 
Met elkaar hebben we nog wel wat te bewerken. Mijn boodschap is praat samen, denk erover na. Eigenlijk zou je er al veel vroeger over na moeten denken, als veertiger bijvoorbeeld. Vanuit NUZO kunnen we ouderen en zorgverleners stimuleren om met elkaar dit toekomstgesprek aan te gaan.  En vanuit NUZO geven we ook nuttige informatie en praktische tips en folders zoals Is alles besproken, voor nu zo en later?! En hopelijk kunnen we dit jaar ook weer bij elkaar komen en met elkaar praten aan de hand van de ontroerend mooie film De Dappere Patiënt”. 

Hanneke Smits-Pelser, huisarts in Leidsche Rijn, Utrecht
Hoe kan uw oudere patiënt de regie houden en weet u als huisarts wat voor uw patiënt belangrijk is bij het ouder worden? We lopen samen dit pad, de oudere en wij als huisartsen.
 
Wat is hierbij nodig om dit gesprek aan te gaan met de ouderen in uw praktijk  en om deze informatie tussen oudere patiënt en huisarts met elkaar te delen? 
Ik zie in de ruim 20 jaar dat ik huisarts ben verschillen in ouderen. Bijvoorbeeld gezonde ouderen die mij een 
wilsverklaring en of euthanasieverklaring geven. Het is niet een grote groep ouderen die dit doet, maar het zijn wel ouderen die zelf de regie nemen. Met hen ga ik in gesprek hierover.  Maar ook met de andere ouderen die bij mij 
komen met een lichamelijke klacht ga ik het gesprek aan.  Mijn ervaring is dat er over het ouder worden en de laatste levensfase vaak erg groot gedacht wordt terwijl juist het concrete en kleine altijd de mogelijkheid biedt om met elkaar in gesprek te gaan.  En samen te kijken wat belangrijk is voor deze oudere en welke weg we samen kunnen bewandelen. Wat ik daarbij belangrijk vind is dat het we ook leren omgaan met onzekerheden, wij als dokters en de oudere en zijn familie.

Hoe zorgt u dat uw collega huisartsen ook dit soort gesprekken gaan voeren met ouderen?
Vanuit mijn aandachtsveld palliatieve zorg bespreek ik dit ook bijvoorbeeld in de PaTz groepen* in Leidsche Rijn die ik heb opgericht.

Bent u een dappere dokter?
Dat kunnen anderen beter beoordelen. Maar ik probeer om hierover het gesprek aan te gaan. Er vaak is er een goede aanleiding.  Ik deins er niet voor terug. Ook leer ik natuurlijk nog veel hierover in mijn opleiding tot kaderarts palliatieve zorg en in mijn werk in het hospice. Ook heb ik geleerd dat je je voelsprieten moet aanzetten. De vraag achter de vraag zien te pakken te krijgen. Dat vergt bij iedere oudere een eigen benadering. Als dokter moet je meeveren met je patiënt.

Heeft u dappere patiënten?
Ja, ik ken zeker dappere ouderen die hierover willen en kunnen praten. Ouderen die aangeven wat ze willen en ook wat ze niet willen. Maar ik heb ook gemerkt dat familie, bijvoorbeeld hun kinderen, dit soms nog lastiger vinden dan de oudere om wie het gaat.  En hier dan niet altijd hetzelfde in staan. Dat maakt dat ik soms meer in gesprek ben met de familie dan met de oudere zelf.

Waar kan NUZO de ouderen bij helpen, welke informatie is beschikbaar vanuit NUZO?
NUZO kan stimuleren en aanjagen dat we als huisarts en andere zorgverleners en ouderen samen dit pad bewandelen. Altijd in overleg en samen met de oudere ook al is het pad soms kronkelig.

*PaTz groepen: hierin bespreken huisartsen, wijkverpleegkundigen en andere zorgverleners uit de buurt samen met een deskundige de zorg voor patiënten in de laatste levensfase. Lees meer.


Nuttige informatie 
Filmavond over wensen en grenzen in de laatste levensfase 
Duidelijke levenswensen geven regie rust
NUZO Folder Is Alles Besproken voor nu, zo en later?!
Website dappere dokters dappere patiënten

Copyright 2021 Julius Centrum